De dag van Haagse Oscarwinnaars en genomineerden – Herman Rosse en de RVD
Ter gelegenheid van de jaarlijkse Oscar-uitreikingen staat Film in Den Haag op zondag 14 maart in het Filmhuis uitgebreid stil bij de Haagse connecties met de Oscars. Drie Haagse Oscarwinnaars staan centraal: Herman Rosse, Jan Domela en Ben van Os. En de Haagse Rijksvoorlichtingsdienst als Oscargenomineerde.
Het wordt een middag met bijzondere films en boeiende verhalen, verdeeld in vier programma-onderdelen. Het eerste programma bestaat uit de filmvertoningen van de korte documentaire High stakes at the East (1942) en de speelfilm King of Jazz (1930), met een inleiding over beide films door Leendert de Jong en Elisa Mutsaers.
High stakes at the East
Als steun aan de geallieerde strijders in Europa selecteerde de Academy 25 korte en lange documentaires die de oorlog belichtten en nomineerde de films voor een Oscar. Onder deze 25 films bevond zich ook de Nederlandse propagandafilm High Stakes in the East. De film werd in 1942 gemaakt door regisseur John Fernhout, in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), namens de regering in ballingschap. Na het verlies van Java aan Japan, moest deze film het Amerikaanse publiek tonen wat er verloren was gegaan. De film belicht de economische waarde van Nederlands-Oost-Indië door grondstoffen zoals olie en rubber op te sommen. De achteloze manier waarop ook de Javaanse inwoners als ‘grondstof’ worden beschreven, hint voor de hedendaagse kijker al naar de koloniale onafhankelijkheidsstrijd die na de Tweede Wereldoorlog zou losbarsten.
Met uitzondering van de oorlogsjaren is de RVD altijd in Den Haag gevestigd geweest. De oorlog was een direct keerpunt van het filmbeleid. In Londen tuigde de regering in ballingschap in 1940 een filmdienst op binnen de Rijksvoorlichtingsdienst. Door gebrek aan kennis, ervaring, filmmakers en materiaal werd die filmdienst geen succes, maar met het oprichten van de dienst werd wel de basis van het Nederlands filmbeleid van na de Tweede Wereldoorlog gelegd.
Lengte: 10 minuten, met een introductie door Leendert de Jong.
King of Jazz
De film heeft de opbouw van een plakboek over het jazzorkest van de toen immens populaire bandleider Paul Whiteman. Gemaakt in de studio’s van Universal, is het nog steeds een van de meest ambitieuze musicals die ooit in Hollywood is gemaakt. Met het toen enorme budget van twee miljoen dollar bood het een modern spektakel, vol met dans, zang en animatie. En dat alles voorzien van kleur en geluid; twee aspecten van film die toen nog behoorlijk nieuw waren.
De Haagse Herman Rosse (1887–1965) schreef geschiedenis door als allereerste Nederlander ooit een Oscar te winnen: hij ontving het beeldje voor Best Art Direction & Costumes voor deze extravagante musicalfilm. De in Den Haag geboren architect en ontwerper ontwierp op jonge leeftijd ook een groot gedeelte van het interieur van het Vredespaleis, en maakte later futuristische plannen voor o.a. een nieuw Haags Centraal Station in 1935 en de restauratie van Scheveningen na de verwoesting van de Duitse bezetting in 1945.
Lengte: 98 minuten, met een introductie door Elisa Mutsaers
Praktisch
Het programma vindt plaats bij Filmhuis Den Haag op zondag 14 maart. Aanvang: 13.00 uur. Einde: 15.30 uur. Ticketverkoop en reserveren via de link naar het reserveringssysteem van Filmhuis Den Haag die binnenkort volgt.
