Film in Den Haag bij Pathé Buitenhof – Koninklijke filmsterren
Pathé Buitenhof, van 1935-1994 bekend als bioscoop Cineac, haakt op de maandagavond aan bij Film in Den Haag met een filmvertoning of lezing. Op maandagavond 21 september staan de koninklijke verschijningen op het witte doek tussen 1898 en 1948 centraal in een lezing met veel onbekende filmfragmenten door Rommy Albers van EYE Filmmuseum. Aan de programma’s voor de andere avonden wordt gewerkt!
Koningin Wilhelmina – onze eerste filmster
De Nederlandse filmgeschiedenis kent een aantal filmsterren. Van Annie Bos tot Lily Bouwmeester, Monique van de Ven, Willeke van Ammelrooy en Carice van Houten. Maar de allereerste ster van de Nederlandse film was koningin Wilhelmina. Met haar begon de opkomst van de film in Nederland. De kroning van de jonge prinses in Amsterdam in september 1898 was de doorbraak voor het nieuwe medium in Nederland.
Vanaf dat moment was zij veelvuldig op het witte doek te zien – en met haar ook de andere leden van het koninklijk huis: prins Hendrik, koningin-regentes Emma en prinses Juliana. Vooral de intrede van het Polygoonjournaal maakte van hen een haast wekelijkse verschijning in de bioscopen, niet in de laatste plaats in de Cineac, de voorganger van Pathé Buitenhof. Het was echter een moeizame relatie. Hoe goed men ook wist dat in een burgerlijke monarchie de zichtbaarheid van het koningshuis een soort bestaansvoorwaarde is – met het medium film wisten ze geen raad. Tot prins Bernhard op het toneel verscheen.
In de lezing door Rommy Albers wordt ingegaan op de relatie tussen koningshuis en film in de periode 1898-1948. Met vele onbekende opnamen – zeker ook uit Den Haag, als hofstad het centrum van de Nederlandse monarchie.
3D
Een van de films die Rommy laat zien is een 3D film in kleur volgens Nederlands procedé. In de zomer en herfst van 1948 hebben de Schipluidense huisarts F.H. Reijnders en zijn compagnon F.A. Weber een aantal demonstratiefilms gemaakt voor het door een door hen ontwikkeld systeem om stereoscopische filmopnamen te maken. Eén van de demonstratiefilms gaat over de voorbereidingen van Prinsjesdag 1948 en de festiviteiten op de dag zelf. Op deze opnamen zijn ook koningin Juliana en prins Bernhard te zien. De films zijn in 1997 door Eye Filmmuseum gerestaureerd.
Praktisch
Locatie: Pathé Buitenhof
Start: 19.00 uur
Einde: ca. 21.00 uur
Kosten: 16 euro
Kaartverkoop loopt via Pathé, via deze link.
Rommy Albers
Rommy Albers is senior curator van Eye Filmmuseum in Amsterdam en gespecialiseerd in de Nederlandse film- en bioscoopcultuur. Hij was onder meer medesamensteller van Film in Nederland 1898-2003 (2004) en redacteur van Tussen de filmrollen: Memoires van filmpionier Henk van der Linden. (2020). Samen met Barend de Voogd heeft hij het eerste hoofdstuk van ons boek Film in Den Haag geschreven, dat medio november 2026 zal verschijnen.
