Skip to content

Ingezonden brief 17 juli 2026

Niks al die wetenschappelijke lariekoek over filmvoorstellingen in de Haagse Dierentuin of zelfs een (louter fabelachtige) gedenksteen uit 1896 van het Kurhaus te Scheveningen.

In het jaar 1370 wist een piepjonge Frank Bruinsma zijn Super8 Reversal zwart-wit-omkeer film laboratorium op te richten. Kort na het openen stroomden de klanten gretig naar binnen met uitpuilende opdrachten, afkomstig van onder andere de uiterst spookachtige Schotse hooglanden aan de andere kant van de Noordzee.

Na veel gefrutsel, onhebbelijkheden en keihard geploeter … werden alsnog de allereerste ”bewegende” filmbeelden toch vastgelegd en ontwikkeld (zie bijlage).

Vandaag de dag is het lab van Frank nog steeds goed draaiend en toonaangevend.

Hij kan dus met gemak het bovengenoemde bericht verifiëren.

Hoogachtend, verblijf ik,

T.A.Mr.W.

Allereerste film Scheveningen


Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Over het boek

Begin jaren dertig ontvlucht cameraman Akos Farkas het opkomende naziregime in Duitsland. Via Parijs belandt hij in Nederland, waar hij vol hoop en ambitie begint aan een nieuw avontuur. Hij speelt een cruciale rol in de geboorte van de Nederlandse geluidsfilm en werkt mee aan klassiekers als Willem van Oranje, De Jantjes, Merijntje Gijzen’s jeugd en Boefje.
Achter de schermen ontvouwt zich een wereld van artistieke ambitie en technische improvisatie, maar ook van geldzorgen en botsende karakters. Terwijl de filmkunst in Nederland vorm krijgt, groeit de dreiging in Europa. Voor Farkas eindigt dit in een dramatische gescheiden onderduik van zijn jonge gezin tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Met Ergens in Nederland schetst Jac. Biemans een ontroerend portret van een vluchteling die buiten beeld een strijd voert om werk, veiligheid en waardigheid. Het boek is vanaf 10 juli verkrijgbaar in de boekwinkel of via de uitgever.

Over de schrijver

Jac. Biemans (1963) studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en was werkzaam bij Erfgoed ‘s-Hertogenbosch. Hij verzorgde diverse publicaties en was actief als beeldredacteur. In 2015 verschijn zijn boek August von Bonstetten – Een Zwitsers militair schetst ‘s-Hertogenbosch, 1815-1824. 


Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

De Filmfabriek

Revuester Mistinguett op bezoek bij de Profilti Filmfabriek.

Het pand aan de Koningin Sophiestraat 33-35-37 staat er nog steeds. Hier was vanaf 28 mei 1929 de N.V. Filmfabriek Profilti gevestigd. Op het hoogtepunt werkten er veertig mensen; de trotse en hardwerkende makers van het eerste Nederlandse bioscoopjournaal mét geluid, ‘Nederland in Klank en Beeld’, de belangrijkste concurrent van het Polygoonjournaal.

In De Filmfabriek, dat in 2023 verscheen, ontrafelt De Voogd het complete verhaal van de beginjaren van Profilti. De successen en mislukkingen, de films die er gemaakt werden, de mensen die er werkten, de hoog oplopende concurrentiestrijd met Polygoon én de verrassende manier waarop het in 1933 allemaal ten einde kwam. Een fascinerende en deels persoonlijke ontdekkingsreis; zijn grootvader Abraham was tot 1933 directeur van Profilti.

‘Een prettig leesbaar verhaal dat bedrijfsgeschiedenis, filmgeschiedenis en familiegeschiedenis tot één geheel smeedt.’  – De Filmkrant

IDEAAL

Portret Karel van Riet Paap. Privécollectie.

Het pand aan de Zwartweg 20 staat er helaas niet meer. Hier liet de Haagse filmlaborant Karel van Riet Paap in 1935 een woning en garage ombouwen tot zijn ontwikkelcentrale N.V. Ideaal Film Laboratorium. Hij woonde met vrouw en kinderen boven zijn eigen bedrijf, waar hij films ontwikkelde en afdrukte, en – we zitten in de beginjaren van de geluidsfilm – ondertitelde met een unieke Hongaarse uitvinding.

Terwijl in 1940 en 1941 de Nederlandsche Bioscoopbond zonder noemenswaardig verzet aanpaste aan de oekazes van de Duitse bezetter, en het publiek, ondanks het bioscoopverbod voor Joden, massaal naar de film bleef gaan, ging Karel van Riet Paap in het verzet. Wie was hij? Wat was zijn rol in de vooroorlogse Nederlandse filmindustrie en wat was zijn rol in het nog prille Haagse verzet? De Voogd spitte door de film- en oorlogsarchieven en vertelt zijn fascinerende en aangrijpende levensverhaal.

‘Een boeiende en minutieuze zoektocht naar het leven van filmmaker en verzetsman Karel   van Riet Paap. Vooral de hoofdstukken over zijn gevangenschap en dood in Buchenwald komen, juist door hun gedetailleerde en afgewogen beschrijvingen, hard binnen.’

Bas von Benda-Beckmann (Het kleedje voor Hitler – winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs 2024)

Kopen of bestellen?

DE FILMFABRIEK: PROFILTI 1929-1933 is – ter gelegenheid van 130 jaar film in Den Haag – nu te koop voor de gereduceerde actieprijs van €15,- (inclusief verzendkosten)

IDEAAL: OP HET SPOOR VAN FILM- EN VERZETSMAN KAREL VAN RIET PAAP verschijnt op 3 september 2026 bij uitgeverij WalburgPers.

De Filmfabriek bestellen en/of jouw exemplaar van Ideaal alvast reserveren? Stuur een mailtje met je naam, adres en wens naar filmboekenbestellen@tuta.com

Cover van IDEAAL, een boek van Barend de Voogd.
Cover De Filmfabriek, een boek van Barend de Voogd.

Abonneer op de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van activiteiten in het Film in Den Haag jaar? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief